Verwarmen met de airconditioner: wanneer vervangt die de verwarming?

Een split-airconditioner koelt in de zomer door warmte uit de ruimte naar buiten af te voeren. In de verwarmingsstand keert het proces zich om: de buitenunit neemt warmte uit de buitenlucht op, de binnenunit geeft deze af aan de binnenlucht. Technisch gezien is het dan een lucht-lucht-warmtepomp. Of dit de verwarming kan vervangen, hangt minder af van het apparaat dan van de ruimte en van wat de verwarming verder nog moet presteren.

Ook koude buitenlucht bevat warmte. Het koudemiddel in de buitenunit verdampt al bij zeer lage temperaturen en neemt deze warmte op; de compressor brengt deze naar een hoger temperatuurniveau, waarna de binnenunit deze via zijn warmtewisselaar aan de ruimte afgeeft. De stroom drijft daarbij vooral de compressor aan; de warmte zelf is afkomstig uit de lucht.

Hoe goed dat lukt, blijkt uit de SCOP, de prestatiecoëfficiënt over het gehele stookseizoen. Een SCOP van 4 betekent: uit één kilowattuur elektriciteit wordt gemiddeld over het seizoen vier kilowattuur warmte opgewekt. De split-sets in het assortiment bereiken volgens het gegevensblad een SCOP van 4,0 tot 4,7. Op het EU-energielabel staat de efficiëntieklasse voor verwarming vermeld; voor de sets in het assortiment is dit A+ of A++.

Elk gegevensblad vermeldt een werkingsbereik voor de verwarming. Het apparaat werkt tot aan de ondergrens; het verwarmingsvermogen neemt echter af naarmate het buiten kouder wordt.

Stand van de gegevens: assortiment van ACTEC, oktober 2026. De waarden van het afzonderlijke apparaat staan vermeld op de productpagina ervan.

Wie de airconditioner vooral voor verwarming wil aanschaffen, kijkt daarom naar de series met −25 °C: deze bieden meer speelruimte op koude dagen en hebben een hogere efficiëntieklasse.

Een airconditioner verwarmt de lucht in de ruimte waarin de binnenunit is opgehangen. Hieruit volgt waarvoor deze geschikt is:

• Afzonderlijke ruimtes: werkkamer, ingerichte zolder, aanbouw, vakantieappartement, een ruimte zonder eigen radiator.
• Overgangsperiode: in het voorjaar en de herfst, wanneer de centrale verwarming nog niet of niet meer in werking moet zijn.
• Meerdere ruimtes: Bij een multi-split-airconditioner voorziet één buitenunit twee tot vijf binnenunits; elke ruimte kan afzonderlijk worden geregeld.

Het vervangt de verwarming niet wanneer deze meer moet doen dan alleen de kamerlucht verwarmen:

• Een airconditioner produceert geen warm water.
• Radiatoren en vloerverwarming werken op warm water. Hiervoor is er de lucht-water-warmtepomp, die haar warmte aan het verwarmingswater afgeeft. Of deze geschikt is voor een oudere woning, leest u onder ‘Warmtepomp in een oud gebouw’; wat lucht-lucht- en lucht-water-warmtepompen verder van elkaar onderscheidt, leest u onder ‘Lucht-lucht- of lucht-water-warmtepomp?’.
• Hele huizen met veel kamers kunnen met binnenunits slechts kamer voor kamer worden verwarmd.

Of een apparaat een ruimte ook op koude dagen in zijn eentje warm kan houden, wordt bepaald door de verwarmingsbelasting van de ruimte: isolatie, ramen en ligging zijn hiervoor bepalend. Het gespecialiseerde bedrijf dat de installatie uitvoert, kan dit inschatten. Voor de keuze op basis van de grootte van de ruimte kunt u het artikel „Welke airconditioner voor welke ruimtegrootte?“ raadplegen; bij de split-sets in het assortiment is het verwarmingsvermogen volgens het gegevensblad gelijk aan of hoger dan het koelvermogen.

De binnenunit blaast warme lucht de ruimte in. Dit verwarmt anders dan een radiator: de lucht is in beweging en warme lucht stijgt op. De lamellen van de binnenunit sturen de luchtstroom; bij de Hantech Elegant stroomt de lucht volgens de fabrikant bijvoorbeeld naar beneden, zodat de warmte gelijkmatig wordt verdeeld. Het luidruchtige onderdeel, de compressor, bevindt zich ook bij het verwarmen buiten.

Tijdens het verwarmen ontstaat er condenswater op de buitenunit; bij vorst smelt dit tussendoor. Het water moet kunnen wegstromen zonder dat een voetpad bevriest; het gespecialiseerde installatiebedrijf houdt bij de planning rekening met de opstellocatie en de afvoer.

Het stroomverbruik kan worden geschat aan de hand van de SCOP: de warmtebehoefte gedeeld door de SCOP levert het stroomverbruik op. Als een ruimte in het seizoen 2.000 kWh aan warmte nodig heeft en het apparaat een SCOP van 4 heeft, komt dat neer op ongeveer 500 kWh aan stroom; vermenigvuldigd met uw stroomtarief levert dit de kosten op. Bij een SCOP van 4,7 zou dit ongeveer 425 kWh zijn.

De SCOP is een genormaliseerde gemiddelde waarde. In een koude winter, bij een hoge kamertemperatuur of wanneer het apparaat vaak tegen de ondergrens van zijn werkingsbereik werkt, is er meer stroom nodig. Uw warmtebehoefte kunt u het beste afleiden uit de eerdere verwarmingskostenafrekening van de ruimte of de woning.

Split-airconditioners zijn gevuld met een gefluoreerd koudemiddel. Voor de verkoop ervan vereisen artikel 11, lid 7, van de F-gassenverordening (EU) 2024/573 en § 15, lid 3, van de ChemKlimaschutzV het bewijs dat een gecertificeerd gespecialiseerd bedrijf met de installatie is belast. Dit geldt ook voor de Quick-Connect-sets. U schakelt zelf het gespecialiseerde bedrijf in; de installatie is niet bij de aankoop inbegrepen. Hoe wij na de bestelling om het bewijs vragen, leest u onder ‘Vakkundige installatie van uw airconditioner’.

Alle sets met verwarmingsfunctie zijn te vinden onder ‘Split-airconditioners’; volgens het gegevensblad verwarmt de H-Plus-serie van Hantech tot −25 °C. Of een split-airconditioner of een mobiel apparaat beter geschikt is, staat vermeld onder ‘Monoblock’ of ‘Split-airconditioner’.